Uit het leven van de teek

teekEen beetje teek-ologie

De teek behoort tot de spinachtigen en doorloopt verschillende levensstadia tot het stadium van volwassenheid. Voor elk van deze stadia heeft de teek bloed nodig.

Een vrouwelijke teek produceert tot wel duizenden eitjes. Zodra de jonge teek uit het ei kruipt wordt deze ‘larve’ genoemd. De jonge teek heeft dan maar 6 poten, anders dan de 8 poten die een volwassen teek heeft. Vervolgens gaat de larve opzoek naar een gastheer, waarvan de larve het bloed als voeding gebruikt. Nadat de larve zich éénmalig heeft gevoed, volgt een vervelling en verschijnen de extra poten: dit noemt men het nimfstadium. Na een volgende voeding en vervelling is de teek meestal volwassen en kan deze zich voortplanten.

De meeste soorten teken vervellen twee keer nadat ze drie gastheren, oftewel prooien, bezocht hebben. Dit kunnen zoogdieren, vogels of reptielen zijn. Omdat ze reeds bloed zogen bij meerdere prooien  hebben deze teken een verhoogd risico om infectieziekten te dragen. Deze teken worden ‘driegastherig’ genoemd. (Er zijn ook ééngastherige soorten: deze laatste blijven hun hele leven op hetzelfde dier of blijven in het nest van de gastheer.) Sommige soorten kunnen op verschillende gastheren leven, anderen hebben een voorkeur voor een bepaald dier.

where-do-tick-biteTeken zitten in het gras,  het struikgewas, duinen, weilanden, tuinen en bossen. Ze kunnen één tot meerdere jaren overleven zonder voedsel. Teken detecteren hun gastheer vooral door de lichaamswarmte. Een teek kruipt meestal enkele minuten op de gastheer op zoek naar een geschikte plek om bloed te zuigen. Warme plekken zoals de oksel, de bilnaad, de knieholte en de lies zijn veelal favoriet bij de teek . Klik hier of op onderstaande afbeelding om erachter te komen hoe je een teek verwijdert.

Infectieziekten

Teken kunnen drager zijn van verschillende infectieziekten. De meest bekende is de Borrelia bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Steeds meer teken zijn drager van deze bacterie, waardoor de kans op infectie in sommige regio’s aanzienlijk is.

levenscyclus teekVan ‘onschuldige’ larven

De larven kruipen onmiddellijk tot op enige hoogte boven de grond, wachtend op een mogelijke gastheer. Ze klampen zich vast en zuigen zich vol waarna ze zich weer op de grond laten vallen en vervellen. Een teek in het larvestadium kan nog geen ziektes overbrengen. Je herkent een teek die zich in het larvestadium bevindt aan het aantal poten: dit zijn er dan nog 6.

…naar een risicovolle beet

Na de vervelling van de larve zoekt de nimf naar een nieuwe gastheer, waarna het proces zich herhaalt: de teek klampt zich vast, zuigt bloed, laat zich op de bodem vallen en vervelt. Nu is de teek volwassen en zoekt deze voor de derde keer een gastheer.

Op partnerjacht

De vrouwelijke teek zal niet alleen bloed zuigen maar ook naar een mannelijke teek zoeken om te paren, in de meeste gevallen vind deze paring plaats op een gastheer. In tegenstelling tot de vrouwelijke teek heeft het mannetje  geen bloed nodig en kan hij zelfs meerdere keren paren. Doordat het mannetje geen bloed nodig heeft, zal deze dan ook niet bijten.

Het vrouwtje zet na haar laatste bloedmaaltijd een aanzienlijk percentage van haar lichaamsgewicht (50 procent of meer) in eieren om en produceert dan honderden tot wel duizenden eieren, waarna zij sterft.

Bescherming tegen tekenbeten

Een tekenbeet voorkom je door je huid zoveel mogelijk te bedekken. Draag daarom altijd een lange broek en stop je broekspijpen in je sokken. Gebruik een betrouwbaar Anti-Insect spray (geschikt tegen teken!) op de onbedekte huid. Om je voeten, enkels en onderbenen optimaal te beschermen kan je geïmpregneerde, insecten werende sokken dragen (Bugsox van Care Plus).

Controleer je lichaam na een dagje natuurbeleving: indien de teek binnen 8 uur verwijderd wordt is de kans op infectie bijzonder klein. Maar het is ook belangrijk hoe je de teek verwijdert. Gebruik daarom een speciale tekentang. Verwijder nooit een teek met je nagels en gebruik zeker geen brandende sigaret, alcohol of zeep. Deze methodes kunnen ertoe leiden dat de teek schrikt en zijn speeksel met mogelijke ziekteverwekkers aan je afgeeft. Grijp de teek met de tekentang zo dicht mogelijk bij de huid, draai dan zachtjes tot de teek los laat van de huid.

Heb je toch een volgezogen teek ontdekt en verwijderd en wil je weten of deze je mogelijk besmet heeft met de Borrelia bacterie (kan de ziekte van Lyme veroorzaken) ? Met de tekentest kun je dit zelf vaststellen. Binnen 20 tot 30 minuten geeft deze zelfdiagnosetest een resultaat dat erg betrouwbaar is. Zo weet je onmiddellijk of je best ook een arts kan raadplegen.

Bronvermelding

http://www.rivm.nl/Onderwerpen/T/Tekenbeten_en_lyme/De_teek

https://www.tekenradar.nl/teken/teken

http://www.lymevereniging.nl/main.php?id=26

https://nl.wikipedia.org/wiki/Teken_(dieren)